Wat is educatief speelgoed en wanneer is speelgoed écht educatief?
|
|
Tijd om te lezen: 8 min
De term ‘educatief speelgoed’ kom je overal tegen. Van houten puzzels tot pratende tablets en van stapeltorens tot knikkerbanen – volgens de verpakking leert je kind er van alles van. Maar is speelgoed automatisch educatief zodra er cijfers en letters op staan? Nee, niet per se. Sterker nog, soms leert je kind meer van een eenvoudige blokkenset dan van speelgoed met 20 letterknopjes. Wat is educatief speelgoed dan wel? En hoe herken je speelgoed dat de ontwikkeling van je kind echt stimuleert?
Wat is educatief speelgoed?
Educatief speelgoed is speelgoed dat kinderen helpt om spelenderwijs bepaalde vaardigheden te ontwikkelen. Denk aan de fijne motoriek, het ruimtelijk inzicht, de creativiteit, de taalontwikkeling of het probleemoplossend vermogen. Dit speelgoed nodigt kinderen uit om te ontdekken, te oefenen en nieuwe dingen te proberen.
Bij Studio Bambacht geloven we dat spelen en leren hand in hand gaan. Kinderen leren nu eenmaal heel veel door zelf dingen te ontdekken. Daarom kijken we bij de inkoop van educatief speelgoed altijd naar de vaardigheden die het speelgoed stimuleert. Wat kan een kind ermee ontdekken? Welke uitdaging biedt het? En hoe nodigt het uit om actief bezig te zijn?
Daarnaast moet het speelgoed natuurlijk vooral leuk zijn. Want als een kind er niet mee wil spelen, kan het speelgoed nog zo’n indrukwekkende lijst educatieve voordelen hebben en belandt het waarschijnlijk alsnog achter in de kast.
Is educatief speelgoed ook altijd écht educatief?
What’s in a name? ‘Educatief speelgoed’ klinkt fantastisch. Wie wil nu niet dat zijn kind slimmer, creatiever en handiger wordt zonder dat het daarvoor in de schoolbanken hoeft te zitten?! Maar niet al het speelgoed dat belooft educatief te zijn, is dat ook echt. De term is zo in trek dat ook fabrikanten hem maar al te graag op speelgoedverpakkingen zetten, maar dat zegt niet altijd wat.
Neem bijvoorbeeld een speelgoedtablet die bij elke druk op een knop een dierengeluid maakt. Je zou denken: dat is educatief. Je kind leert er dierengeluiden door te herkennen. Hartstikke leuk! Maar als het speelgoed verder weinig mogelijkheden biedt, is je kind er misschien al snel mee uitgespeeld. Dan valt het mee hoeveel je kind van dit speelgoed leert.
Vergelijk dat eens met een verzameling houten blokken. Daarmee kan je kind torens bouwen, leren sorteren, vormen ontdekken, evenwicht oefenen en fantasiewerelden bedenken. Vandaag worden de blokken een dierentuin, morgen een parkeergarage en overmorgen een kasteel voor de lievelingsknuffel. Dát is pas echt uitdagend.
Dat betekent overigens niet dat elektronisch speelgoed per se minder leerzaam is. Of dat al het houten speelgoed educatief is. Het belangrijkste criterium voor educatief speelgoed is dat het bepaalde vaardigheden van je kind aanspreekt. Dat kan zowel elektronisch als houten speelgoed doen.
Wanneer is speelgoed educatief? Let op deze 5 kenmerken
Wil je zeker weten dat bepaald speelgoed iets toevoegt aan de ontwikkeling van je kind? Dit zijn 5 kenmerken waar wij op letten en waarmee jij kunt herkennen of speelgoed educatief is.
1. Het nodigt uit om zelf te ontdekken
Kinderen leren door zelf op ontdekkingstocht te gaan en van alles te proberen. Daar moet speelgoed dus toe uitnodigen. Zo leert je kind van blokken al spelende wat er gebeurt door ze op elkaar te stapelen. En waarom rolt de bal wel door deze opening maar niet door de andere? Hoe zorg je ervoor dat een knikker niet halverwege de baan blijft steken? Educatief speelgoed geeft kinderen de ruimte om dat soort ontdekkingen zelf tijdens het spel te doen.
2. Het stimuleert bepaalde vaardigheden
Goed educatief speelgoed sluit aan bij de ontwikkeling van een kind. Je kind ontwikkelt er bepaalde vaardigheden door, bijvoorbeeld:
- Motorische vaardigheden: grijpen, stapelen, gooien, vangen, bouwen of kleine voorwerpen vastpakken (onder andere met de pincetgreep).
- Cognitieve vaardigheden: logisch nadenken, verbanden leggen en problemen oplossen.
- Creativiteit en fantasie: zelf werelden bedenken, speelgoed combineren en nieuwe speelmogelijkheden ontdekken.
- Sociale vaardigheden: samenwerken, overleggen, wachten op de beurt en rekening houden met anderen.
- Zintuiglijke ontwikkeling: verschillende kleuren en vormen onderscheiden, geluiden herkennen of materialen aftasten.
Niet elk speelgoedproduct hoeft al deze vaardigheden tegelijk te stimuleren. Sterker nog: dat kan bijna niet. Een puzzel leert je kind bijvoorbeeld niet om beter te vangen, maar is wel weer goed voor het ruimtelijk inzicht en de hand-oogcoördinatie.
3. Het biedt een goede uitdaging
Speelgoed is het leerzaamst als het aansluit bij wat een kind al kan én net een stapje verder gaat dan dat. Educatief speelgoed mag best een beetje uitdagend zijn. Is het veel te makkelijk? Dan raakt je kind mogelijk snel verveeld. Is het juist veel te moeilijk? Dan kan de frustratie toeslaan.
Daarom geloven we bij Studio Bambacht dat je je nooit blind moet staren op de leeftijd op de verpakking. Kijk vooral naar de ontwikkelingsfase en interesses van je kind. Het ene kind bouwt op jonge leeftijd al ingewikkelde constructies. Een ander kind is liever eindeloos bezig met dingen sorteren. Allebei prima! Als het speelgoed daar maar bij past.
Weet je niet goed welk speelgoed jouw kind verder helpt in de ontwikkeling? Laat het ons weten via info@studiobambacht.nl en geef kort wat meer informatie over je kind, de leeftijd en wat voor speelgoed je al hebt. Dan geven wij je graag speelgoedadvies.
4. Het geeft ruimte om fouten te maken
Een knikkerbaan waar de knikker niet doorheen wil rollen? Een toren die omvalt? Of een puzzelstukje dat toch niet past? Het hoort allemaal bij spelen. Juist van dat soort “foutjes” kunnen kinderen veel leren. Ze ontdekken dan dat een andere aanpak soms beter werkt en leren door te zetten als het even tegenzit. En ja, soms betekent dat dat je kind wel 4 of 5 pogingen nodig heeft om iets onder de knie te krijgen. Ook dat hoort erbij.
5. Het speelgoed blijft interessant
Bepaald educatief speelgoed heeft één duidelijke functie. Dat kan prima zijn als je kind er een specifieke nieuwe vaardigheid mee oefent. Maar bij Studio Bambacht zijn we vooral fan van speelgoed dat op verschillende manieren te gebruiken is. Oftewel: open einde speelgoed, dus speelgoed waarvan het doel niet vaststaat. Er is geen goed of fout, waardoor je kind er zelf naar hartenlust mee kan experimenteren en nieuwe dingen kan ontdekken.
Constructiespeelgoed is hier een goed voorbeeld van. Denk bijvoorbeeld aan magnetische tegels. Daarmee kan een peuter eenvoudige bouwwerken maken én ontdekken hoe magneten werken. Zodra je kind ouder wordt, bouwt het er misschien een compleet huis of zelfs een indrukwekkende knikkerbaan mee. Ook houten blokken zijn goed voor de ontwikkeling, bijvoorbeeld voor het oefenen met evenwicht, de hand-oogcoördinatie en patronen maken.
Nog een voordeel van open einde speelgoed is dat je kind zelf bepaalt wat het gaat doen. Daardoor stimuleert open einde speelgoed onder andere de creativiteit, zelfstandigheid en het probleemoplossend vermogen.
“Let op: ook speelgoed dat niet open einde speelgoed is, kan heel goed educatief zijn. Zo hebben puzzels, sorteerspellen en permanentieboxen wel een duidelijk doel, maar stimuleert dit speelgoed alsnog belangrijke vaardigheden.”
Voorbeelden van educatief speelgoed per ontwikkelfase
Wat leuk educatief speelgoed is, hangt onder andere af van de ontwikkeling en de leeftijd van je kind. We geven je graag per fase een paar leuke speelgoedtips.
Educatief speelgoed baby
Baby’s zijn vooral volop bezig om de wereld om zich heen met hun zintuigen te ontdekken. Ze leren van alles door te kijken, luisteren, voelen en grijpen. Ook met hun mond leren ze van alles. Vandaar dat kinderen zo vaak op speelgoed sabbelen. Sensorisch speelgoed is voor baby’s dan ook heel geschikt. Daarnaast kun je denken aan het volgende educatieve speelgoed voor een baby:
- Contrastkaarten. Jonge baby’s zien nog geen subtiele kleurverschillen, maar herkennen wel het contrast tussen zwart en wit. Daarom vinden ze contrastkaarten vaak razend interessant om naar te kijken. Dat is goed voor hun visuele ontwikkeling.
- Objectpermanentiebox. Hierbij stopt je kind een voorwerp in een opening, waarna het voorwerp ergens anders weer tevoorschijn komt. Daarmee oefent je kind onder andere de hand-oogcoördinatie en ontdekt het dat een voorwerp er nog steeds is als het even uit het zicht verdwijnt. Dat noem je objectpermanentie.
- Grijpspeeltjes. Deze helpen jonge baby’s om dingen te leren vastpakken met hun handen of vingers. Denk daarbij aan bijtringen, rammelaars of de leuke grijpspeeltjes van GRIMM’s.
- Speelzijde. Voor veel baby’s is het al machtig interessant om aan zo’n kleurrijke doek van speelzijde te sabbelen of erdoorheen te kijken. Er valt met de zintuigen van alles aan te ontdekken. Laat je baby hier wel alleen onder toezicht mee spelen.
Educatief speelgoed peuter
‘Zelluf doen!’ is een zin die je regelmatig uit de mond van een peuter zult horen. En dat is eigenlijk alleen maar mooi. Peuters willen zelf ontdekken hoe dingen werken en oefenen graag met vaardigheden die ze ook nog eens steeds beter onder de knie krijgen. Educatief speelgoed voor peuters speelt daarop in. Voorbeelden zijn:
- Eenvoudige puzzels. Daarmee leert je kind van onderdelen één geheel te maken, vormen en afbeeldingen te herkennen en natuurlijk kleine objecten goed vast te grijpen.
- Bijenspel van PlanToys. Daarmee kunnen kinderen met een pincet bijen oppakken en sorteren. Zo oefenen ze hun fijne motoriek, oog-handcoördinatie en het herkennen van kleuren.
- Sensorisch speelgoed, zoals speelrijst of magisch zand (allebei vanaf 3 jaar). Dat kan je kind bijvoorbeeld scheppen of uitgebreid aanvoelen. Verstop er eventueel objecten in, zodat je kind die er met een pincet tussenuit kan vissen. Dat is goed voor de motoriek.
Educatief speelgoed kleuter
Kleuters krijgen steeds meer plezier in ingewikkeldere spellen en constructies. Hun fantasie draait overuren en ze ontdekken dat ze samen met anderen nóg grotere bouwwerken kunnen maken. In deze fase is bijvoorbeeld het volgende educatieve speelgoed leuk:
- Bouw- en constructiespeelgoed. Bouwen doen veel kleuters met heel veel plezier. Speelgoed als houten blokken, magnetische tegels of Clixo is dan ook geheid een hit. Daarmee oefent je kleuter het ruimtelijk inzicht en probleemoplossend vermogen.
- Houten keuken, koffiemachine of kassa. Dit soort speelgoed leent zich heel goed voor rollenspellen. Dat is dan weer goed voor kinderen om hun taal, sociale vaardigheden en fantasie mee te trainen.
Educatief speelgoed voor oudere kinderen
Ook als kinderen de kleuterklas zijn ontgroeid, blijft educatief speelgoed interessant. Je kind zal dan alleen toe zijn aan nog meer uitdaging. Ideaal speelgoed voor deze leeftijd is bijvoorbeeld CUBORO. Met dit ingenieuze bouwsysteem maken kinderen knikkerbanen van blokken met gleuven en tunnels. Je kind moet daarbij nadenken over de route die een knikker aflegt, hoogteverschillen en de juiste plaatsing van de onderdelen. Dat vereist ruimtelijk inzicht, logisch nadenken en probleemoplossend vermogen.
Koop leuk én educatief speelgoed bij Studio Bambacht
Een knikkerbaan bouwen, een puzzel oplossen of voor de zoveelste keer een toren omgooien: voor kinderen is het allemaal spel. Maar ondertussen gebeurt er ontzettend veel in die kleine koppies.
Benieuwd wat voor speelgoed bij jouw kind past of zoek je een leuk kraamcadeau? Wij helpen je graag op weg.
Bekijk bijvoorbeeld ons aanbod aan open einde speelgoed en houten speelgoed. Daar zit heel veel educatief speelgoed bij. En kom je er niet uit met zoveel opties? Stuur ons dan een bericht via de chat of via info@studiobambacht.nl. We denken graag mee wat bij de ontwikkelfase van jouw kind past.
