Bookish play is spel dat voortkomt uit een boek. Het verhaal vormt het vertrekpunt, maar het spel gaatdaarna zijn eigen kant op. Door een boek te verbinden aan open einde speelgoed nodig je je kind uit om het verhaal verder te verkennen, na te spelen of helemaal opnieuw vorm te geven. Zo gaat een verhaal door, ook als het boek alweer dichtgeslagen is. Hoe je dit type spel op een leuke manier aanpakt? We delen graag onze beste tips en ideeën met je.
Hoe werkt bookish play?
Bookish play begint altijd bij een boek. Dat kan een favoriet verhaal zijn waaruit je kind keer op keer voorgelezen wil worden, maar ook een nieuw boek of een verhaal met een bepaald thema.
Na of tijdens het lezen nodig je je kind uit om met het verhaal verder te spelen. Je stopt dus waar je gebleven was in het boek en voegt misschien iets toe aan het verhaal. Zo kun je materialen klaarleggen die passen bij de sfeer van het boek of samen een kleine speelscène maken, bijvoorbeeld op een thematafel of in small world play in een speelbak. Vaak kun je met speelgoed dat je al in huis hebt verrassend veel uitbeelden.
Met het speelgoed speel je scènes uit het boek na, pas je scènes aan of breid je ze uit. Personages krijgen een andere rol, gebeurtenissen lopen anders af of het verhaal gaat verder waar het boek stopt. Zo kunnen jullie er hét verhaal van maken waar jullie zelf blij van worden.
Waarom bookish play?
Bookish play blijft jarenlang leuk: het verhaal groeit mee met het spel van je kind. Dat maakt het zo’n leuke manier van spelen. Ook kun je er allerlei soorten speelgoed voor gebruiken, inclusief de dingen die je al hebt liggen. En wist je dat bookish play op meerdere manieren goed is voor de ontwikkeling van je kind?
- Kinderen oefenen al spelend met taal en vergroten hun woordenschat door woorden te geven aan wat ze zien en bedenken.
- Je kind denkt na over emoties en ontwikkelt empathie, bijvoorbeeld door zich in te leven in hoe een personage zich voelt.
- Het spel motiveert je kind om creatief na te denken en de fantasie te gebruiken.
- Bookish play is ook bij uitstek een type spel dat je samen kunt spelen. Het nodigt kinderen dus uit om samen te werken en over het spel te praten.
- Een verhaal naspelen of aanpassen helpt om je gedachten en gebeurtenissen te ordenen.
- Door situaties in het spel te veranderen of problemen op een andere manier op te lossen, oefenen kinderen met creatief denken en zich verplaatsen in een ander.
Waarom open einde speelgoed zo goed past bij bookish play?
Open einde speelgoed is bij uitstek geschikt voor bookish play omdat het geen vast doel heeft. Er is geen vaste functie of betekenis van het speelgoed, waardoor je kind zelf bepaalt wat het speelgoed voorstelt. Daardoor is het speelgoed inzetbaar in elk verhaal dat je kind bedenkt. Je kind raakt zo niet snel meer uitgespeeld.
Dit zijn onze favoriete soorten open einde speelgoed voor bookish play:
- Houten poppetjes, zoals die van GRIMM’s of Grapat, kunnen elk personage uit een boek vertegenwoordigen. Door hun neutrale vorm zijn ze vandaag een ridder, morgen een opa en later weer een heel ander karakter.
- Speeldoeken helpen om de sfeer van een verhaal neer te zetten. Ze veranderen een tafel of speelbak in water, bos, lucht of land. Je creëert er moeiteloos een omgeving mee die past bij het boek.
- Met houten blokken kan je kind zelf allerlei landschappen in elkaar knutselen. Denk aan torens, wegen of huizen. Blokken kunnen zelfs een personage of voertuig voorstellen.
- Magnetische tegels zijn superleuk en veelzijdig speelgoed, waarmee je kind de mooiste en meest kleurrijke bouwwerken kan optuigen. Van prinsessenpaleizen tot tunnels voor de auto’s. Hiermee kan je kind tal van fantasiewerelden creëren.
- Loose parts zijn losse items, zoals muntjes, ringen of pionnen. Je kunt ze in werkelijk elk spel gebruiken, bijvoorbeeld als poppetjes, dieren, auto’s of bomen. De kleine onderdelen kunnen van alles zijn of worden.
- Houten auto’s zijn altijd leuk als je het verkeer wilt uitbeelden. Vervoer er poppetjes in, laat ze een mooie reis maken naar de camping of het strand, of gebruik ze om een mooi landschap compleet te maken.
- Speelrijst. Speelrijst kan net als een speeldoek helpen om de sfeer van het verhaal neer te zetten. Gebruik het bijvoorbeeld om water, gras of een modderpoel uit te beelden.
- De houten dieren van Holztiger zijn dan misschien geen open einde speelgoed. Ze zijn wel heel geschikt voor bookish play. In veel prentenboeken spelen dieren een hoofdrol. Hoe leuk is het als je kind altijd hét dier uit een mooi voorleesboek kan naspelen!
En is je kind klaar met bookish play? Dan is al dit open einde speelgoed ook heel goed te gebruiken voor andere soorten spellen. Spiek maar eens bij onze spelideeën met speeldoeken of bouwideeën met magnetische tegels. Dit zijn allemaal items die je kind er keer op keer bij kan pakken.
Voorbeelden van bookish play
Voor bookish play kun je natuurlijk elk willekeurig boek pakken. Om je een idee te geven van hoe bookish play eruitziet, hebben we bij 3 boeken een voorbeeld bedacht.
1. Kleine aap van Mies van Hout
‘Kleine aap’ is het Prentenboek van het Jaar 2026. En wij snappen wel waarom, want in dit vrolijke prentenboek komen allerlei leuke dieren voorbij. Kleine Aap gaat op haar step het grote woud in en hoopt dat er al dieren wakker zijn. Dan kan ze namelijk haar grote nieuws verklappen. Bij elk dier checkt ze even in: de luiaard, uil, krokodil, papegaai, schildpad… Veel dieren willen niet naar haar luisteren, totdat ze aankomt bij de olifant.
Dit verhaal leent zich er heel goed voor om na te maken met bijvoorbeeld de leuke Holztiger-dieren van hout. Voor deze setting gebruikten we het volgende:
- De rode step van Maileg beeldt het stepje van de aap uit.
- De chimpansee van Holztiger is Kleine Aap.
- Bij diverse houten dieren van Holztiger gaat Kleine Aap langs om zijn nieuwtje te vertellen.
- Met houten blokken, Stapelstein-stenen, speeldoeken en stapelbakjes hebben we de setting van de verschillende pagina’s nagebouwd.
- De bomen zijn gemaakt van X-vormige blokken en lucent cubes in de kleur groen.
Zo creëer je een small world die uitnodigt om verder te spelen (dat noem je invitation to play). Je kunt ook een simpelere setting creëren. Dat kan ook meer dan voldoende zijn om zelfstandig spel te stimuleren. Het idee is in elk geval dat elementen van het boek terugkomen in het spel.
2. De leeuw in de muis van Rachel Bright
Het mooie boek ‘De leeuw in de muis’. Nee, dat is geen typefout. Het gaat over een grijze muis die opkijkt tegen een leeuw. Hij wil net zo hard kunnen grommen in de hoop zo ook meer vrienden te krijgen. Wat blijkt later? De leeuw is bang voor muizen en voelt zich helemaal niet zo groot en onverwoestbaar. Dit is in het bijzonder een mooi boek voor kinderen die soms last hebben van faalangst, omdat in het boek aan bod komt wat dapperheid nou eigenlijk wel en niet is.
Om dit boek uit te beelden, hebben we de volgende soorten speelgoed gebruikt:
- De grotten van GRIMM’s beelden de grotten uit waar de leeuw heel stoer bovenop staat.
- Verder hebben we de setting aangekleed met botjes en stenen, omdat die goed bij de sfeer van het boek passen.
- Daarnaast zie je in de setting verschillende dieren van Holztiger die ook in het boek voorbijkomen.
3. De sneeuwdief van Alice Hemming
Wauw, Eekhoorn maakt voor het eerst een koude, witte winter mee. Waar is het gras gebleven en wat is dat witte spul eigenlijk? Vogel geeft Eekhoorn alle antwoorden over de winter en ook Eekhoorn beleeft steeds meer plezier aan de winter. Alleen dan blijkt de sneeuw opeens “weg” te zijn. Wie heeft het toch gestolen? Via dit leuke boek leert je kind van alles over winter en sneeuw. Op basis van dit mooie voorleesboek kun je de mooiste winterwerelden nabouwen.
Wij bouwden de setting uit ‘De sneeuwdief’ na met de volgende materialen:
- De loose parts van Grapat zijn als nootjes verstopt in de sneeuw.
- De sneeuw zelf is gemaakt van speelrijst.
- De hoofdpersonages zijn de eekhoorn en vogel van Holztiger.
- Met magnetische tegels hebben we het vogelhuisje van de egel gebouwd.
- We hebben er een zeefje en schepje van Grennn bij gedaan, omdat dat leuk is om rijst mee te scheppen en de nootjes uit de speelrijst te zeven.
Bestel open einde speelgoed bij Studio Bambacht
Wil je zelf met bookish play aan de slag gaan met je kind? Gaaf! In onze webshop vind je eindeloos veel open einde speelgoed dat zich hier goed voor leent. Neus vooral tussen alle opties en kies jouw favoriete soorten speelgoed om snel aan het spelen te slaan.
Twijfel je welk speelgoed jij het beste kunt kopen voor je kind of wat past bij het boek? Stuur ons dan een bericht via de chat of via info@studiobambacht.nl. We geven je graag persoonlijk advies.
Auteur: Iris Bambacht
Iris Bambacht is, samen met René, eigenaar van Studio Bambacht. Ze is speelgoedexpert en specialist in de ontwikkeling van kinderen van 0 tot 6 jaar. Zo weet ze precies welk speelgoed leuk is in welke leeftijdsfase, hoe je kinderen aan het spelen krijgt en welke slaapzak veilig is voor jouw baby. Iris helpt (aanstaande) ouders graag met praktische producttips en originele speelideeën. Dat doet ze via blogs op deze site, op Instagram en in andere media. Als ze niet aan de webshop werkt, kruipt ze graag achter de naai- of borduurmachine. Bijvoorbeeld om kraamcadeaus met naam te maken.
Meer blogs
De MAGNA-TILES travel set in de spotlight: de allerleukste speelideeën
Bookish play: tover voorleesboeken om tot spel met open einde speelgoed
